Paul Auster nedense bana hep soÄŸuk gelmiÅŸtir. Halbuki önyargıları olan bir tip deÄŸilimdir. Ta ki geçenlerde Melike ile bir kitapçıya gidinceye kadar da okunacaklar sırasının üstlerinde deÄŸildi. Yani en azından bir ÅŸans vermeliyim düşüncesi vardı kafamda ama her seferinde önce ÅŸunu okyayyım sonra onu da okurum diyordum. Çok garip ki eÅŸimle üzerine hi konuÅŸmamışız. Neyse dediÄŸim gibi Melike ile kitapçıda dolaşırken rafta gördüğüm romanını alıp “Nasıl hiç okudun mu?” diye sordum. O da “Sen okumadın mı? Çok okunası bir adamdır. Ä°nsanı alıp götürür.” mealinde birÅŸeyler söyledi. Tabi o sıralarda üzerinde konuÅŸtuÄŸumuz yazarlarla mukayeseler yapınca kafamda birÅŸeyler oluÅŸtu ve hiç de düşündüğüm gibi olmadığını anladım. Onun üstüne “Timbuktu”yu aldım. Evde New York Üçlemesi” vardı. Tabi Ä°stanbul’da. Yine dediÄŸim gibi Rilke’yi bitirebilirsem baÅŸlayacağım. Rilke’yi okumakta neden bu kadar zorlandığımı da anlamadım. Okudukça benzetmelerine hayran olup elimden bırakmak istemiyorum. Ama gel gör ki ertesi gün elime aldığımda “hımm ne diyordu bu adam” diyerek en az on sayfa geriye dönmek zorunda kalıyorum. Bahardan herhalde. Bir de akÅŸamları yatmadan Halide Nusret Zorlutuna okumaya baÅŸladım. Türkçesi ÅŸiir gibi. Rilke’yi okurken neden zorlandığımı biraz da o zaman anladım. Uydurukça kelimelerden sıkılıyorum galiba.

Müzikallerse bambaÅŸka bir dünya. Senin yazdıkların aklıma Danny Kaye’i ve o unutulmaz gösterilerini getirdi. Orkestrayı yönetmeyi bırakıp dans etmeye baÅŸladığı anları…

İnan ben de bu yazının yorumlarının bu kadar güzel, keyif verici sohbetler haline döneceğini hiç beklemiyordum. O kadar sürpriz oldu ki.. Ben ce çok mutlu oldum.

Ben daha çok yeni kıtanın yönetmenlerini sevdiÄŸimi yakın zamanda fark ettim. Ne hikmetse bunlar sadece yönetmekle kalmıyor yazıyorlar da. Amenabar da filmlerinin müziklerini yapıyormuÅŸ. Yazmak ve yönetmek birbirine yakın gözükürken müziklerini yapmak baya deÄŸiÅŸik. Gerçi bizim evde sürekli bu tip mevzular canlı olarak yaÅŸanıyor. EÅŸim ve arkadaÅŸları yaptıkları film toplantılarında senaryolardan bahsedelerken, yönetmen arkadaşı “ÅŸurdan şöyle olacak” diyor, eÅŸim “iÅŸte adam ÅŸuradan bakarken şöyle bir müzik girecek” diyor. O an sanki filmi perdede izliyor da üzerine konuÅŸuyorlar zannediyorum.

Neyse konuya geri döneyim. Benim en beÄŸendiÄŸim yönetmenlerin başında Andrew Niccol geliyor. Olaylara bakış açısı, filmin içine yerleÅŸtirdiÄŸi objlerle de birÅŸeyler anlatması - Gattaca’da DNA sarmalı ÅŸeklindeki merdiven gibi-, fotoÄŸraf karesi gibi görüntüler kısacası herÅŸey beni düşündürüp etkiliyor. DediÄŸim gibi sadece görüntüler deÄŸil konular da beni düşündürüyor. Mesela Trumann Show üzerine özellikle ÅŸu yarışmalar münasebetiyle çook düşünmüşümdür. Tabi SavaÅŸ Tanrısı filmi baÅŸlı başına bir mevzu… Dünyanın kirli yüzüne ayna tutma. Å?imdi Çevirmen gibi, ya da The Blood Dimond - Kanlı Pırlanta filmlerini seyretiÄŸimde bu silahlar oralara nasıl gidiyor biliyorum. Sanki bu filmler için kullanma klavuzu niteliÄŸinde.

Kitaplara gelince. Gerçekten bazı yazarlar hayal ettirmeyi iyi baÅŸarıyor. Ben “Koku” kitabının ilk iki sayfasını okuduÄŸumda burnumun direÄŸi kırılıyor zannettim. O balık pazarının, sokakların kokusundan. Bazen de dediÄŸiniz gibi ücra köşelerde birikiyor ve birden gördüğünüz bir ÅŸeyle beraber kelimeler su yüzüne çıkıp kitap olmaktan gerçek olmaya bir adım atıyor.

Benim bu kadar uzatmam alenen gevezelikten. Çenem kadar parmaklarım da geveze… Ama inana ÅŸu yazışma o kadar keyif veriyor ki anlatamam.

Paul Auster’dan bahsedildiÄŸinde yazmadan duramam. Ay Sarayı ve Å?ans MüziÄŸi’ni, Timbuktu’dan daha önce okumanızı tavsiye ederim. Satın almanızda bir sakınca yoktur çünkü zaten her kitaplıkta olması gerektiÄŸini düşünürüm. Bana Auster’ı sevdiren iki kitaptır. Ay Sarayı bence hani ÅŸu Ölmeden Önce Okumanız Gereken 1001 Kitap adlı yayında yer almayı New York Üçlemesi’nden daha çok hak ediyor.Bu arada bu tür listeler-ölmeden önce yapılması gerekenler, en iyi 100′ler, 1000′ler vs.- son derecede saçma bence.Bir okur için seçme özgürlüğü herÅŸeyin ötesinde olmalı.

Konu baslğınızla ilgili olarak yazacağım birÅŸey var: Dans yarışmaları bir kenara, dansın o güzel adımlarını Gene Kelly filmlerinde her seferinde mutlulukla seyrediyorum. Haldun Dormen’in yıllar önce TRT’de hazırlayıp sunduÄŸu “Kamera Arkası” adlı programı sayesinde sinemanın büyüsü içinde dansın, müzikallerin yerini öğrenmiÅŸtim. Hala bir müzikal film içinde yer alan step dansını gördüğümde seyretmeden duramayışımı biraz da Dormen’in anlatımına ve müthiÅŸ film arÅŸivine borçluyum. Step dansının ve filmlerinin baÅŸarılı ikilisi Fred Astaire ve Ginger Rogers’ı da Gene Kelly’nin yanında anmadan geçmeyelim.

Paul Auster ve müzikaller… Ä°ki favori konum, nasıl da bu yazınızda bir araya geliverdi? Bu siteyi sevmemin bir nedeni de bu galiba…

kitaplara gelince.. aklımdaki tam olarak, bu kitaplar filme çekilse süper olur, gibi birÅŸey deÄŸil aslında. onlar öyle, kitap oldukları halde çok iyiler ve filme de alınmasınlar. ama okurken, yazarın mahareti -belki de sihirbazlığı ile- hikaye zihinde tam anlamıyla canlanıyor gibi oluyor. fakat bu süreci okurken fark edemedim bile ben.. ince ince iÅŸliyor kendini metin, beynin görsellikten sorumlu ücra köşelerine:)bana sanki bir yazarın zirve yaptığı nokta budur gibi gelmiÅŸti, tabii bir açıdan. mesela rilke’nin bahsettiÄŸiniz kitabını izlemiÅŸ gibi olmadım hiç ama hakikaten tattım anlattıklarını. biraz uydurukça bir kelime ama “duyumsadım”. mesela kitabın baÅŸlarında hamile kadınlarla ilgili yapılan tasviri, hissettim hakikaten de görmesem bile… neyse yaÅŸlılıktan olacak lafı iyice uzattım.

paul auster’ın “yanılsamalar kitabı”nda olmuÅŸtu bahsettiÄŸim ÅŸey bana. new yor üçlemesi öyle olmadı mesela. malesef timbuktu’yu da ben okumadım…

selamlar

Others’ı seyrettiÄŸimde pek keyif alamamıştım. Bir yerde otururken yan masadaki kiÅŸi sonunu arkadaşına söylerken duymuÅŸtum. Yani sürprizi kaçmıştı… Aynı ÅŸey 6. His’te de olmuÅŸtu… Onda da sinemada baÅŸka bir filmdeydim.

Bana da bazı kitaplar aynı duyguyu veriyor. Bazıları da hiç çekilemiyecek duygusunu veriyor. Zaten genelde çekildiÄŸinde de hüsran oluyor. Paul Auster hiç okumamıştım. Gerçi eÅŸimin Ä°stanbul’da 2 kitabı vardı ama fırsat olmadı. 10 gün önce Timbuktu’yu aldım. Rilke’yi bitirebilirsem okuyacağım…