LEYLEK i. (Fars. leglek’ten, ses taklidi k.) Uzun gagalı, uzun bacaklı, tüyleri beyaz, sâdece kanatlarının ucu siyah, bacakları ve gagası kırmızı, solucan, böcek, balık, fâre, kurbağa, kertenkele vb. ile beslendiği için özellikle bataklıklara konan, kışın sıcak yerlere, tropikal Afrika ve Hindistan’a göç eden büyük göçmen kuş. Ciconia: Arkadaşlarım yalnız sakat ve ihtiyar bir iki leylekti (Ahmet Haşim). Nihâyet damlarda leylekler göründü / Upuzun gagalarını takırdatan (Cahit Sıtkı Tarancı).
Leylek gibi: Çok ince, zayıf ve uzun bacaklı (kimse).
Leylek yuvası (gibi): Karmakarışık [Özellikle saç için kullanılır]. Nasıl çalışıyor elin kafası / Bizde sürüp gider koltuk kavgası / Yoksulların evi leylek yuvası / Beyler buna çâre bulmak lâzımdır (Âşık Zamânî Å?.A.D.).
Leyleği havada görmek: ( Mevsim başında leyleği ilk defa uçarken görmenin çok seyâhat etmeye delâlet edeceği inancından kinâye olarak) Çok seyâhat edenler için söylenir.
Leyleğin (yuvadan) attığı yavru (gibi): Yeterince ilgi ve sevgi görmeyen kimseler için söylenir.
LEYLEK GAGASI birl. i. Pantograf denen âlete şeklinden dolayı Türkçe’de verilen isim.
LEYLEKGİLLER i. Leyleysiler takımından, eski ve yeni dünyânın tropikal bölgelerinde bataklık ve ovalarda yaşayan büyük kuşlar familyası.
LEYLEKSİLER i. Leylekgiller, balıkçılgiller vb. birçok familyayı içine alan, gagaları, bacakları ve kanatları uzun, büyük boylu kuşlar takımı.
Popularity: 2% [?]
Türkçe’de leylekle ilgili olarak en çok kullanılan, “LeyleÄŸin ömrü laklakla geçer” tabiri…
“Leylek” kelimesinin Türkçe’ye önce Farsça aslına uygun olarak “Leklek” ÅŸeklinde girdiÄŸini, zamanla “Leylek” kelimesine döndüğünü sanıyorum.
“Leklek” kelimesinin Farsça’da zaten leyleÄŸin çıkardığı lak lak seslerine istinaden türediÄŸi çok açık…
Ama onlar leyleÄŸin çıkardığı sesi “lak lak” olarak deÄŸil de “lek lek” olarak duymuÅŸlar.
Biz ise “leklek” deyince leyleÄŸi, “lak lak” deyince de çıkardığı sesleri anlamışız.
Leklek’in ömrünün laklakla geçmesi tabirindeki espri, bu ses benzerliÄŸinde yetıyor.